Paraguáipe ko árape guarani ñe’ê ára, pa’û ojepy’amongeta haguã ñe’ê jeporu omoheñóiva debate academia-pe avei komunida-pe. Peteî señal de identidad, de defensa de la soberanía, peteî ára ko’ã árapeguáicha ndaikatúi nañañeporandúivo ¿oîpa guarani puro? ¿Umi ñe’ê pyahúpa oñeha’ãva oñongatu cultura térã ha’e purismo estéril? Pe guaraní ñañe’êva ¿ha’e guarani añetegua térãpa pe oñembo’éva mbo’ehaópe?
Guaraníme oñeñe’ê más de una docena tetãme, además del Paraguay. Jepémo ha’e peteî ñe’ê ypykue, ha’e Tetã Léi Guasu 1967-pe, ojehechakuaa guarani tetã ñe’ê ramo ha ary 1992-pe ohupyty ñe’ê tee reko.
Guarani ndojoguái ambue ñe’ê ypykuérape oguerekóva ortografía ha símbolo imba’éva, guaraní odeve iñeñongatu ñe’ê ñembohasa rupive añoite ha añoite, pe academia ojuhu peve mba’éichapa ikatu omohenda ñande ortografía-pe. A nivel histórico, guarani ha’e crucial ha sapy’ánte ipoderosove peteî mortero ñembokapúgui defensa nacional-pe, orekógui peteî rol estratégico Guerra del Chaco-pe.
Ojehai arandukápe, ha avei ñanemandu’ávo umi yma jaguerekova’ekue privilegio ñahendúvo de primera mano umi excombatiente rembiasakue, mba’eichaitépa tuicha mba’e comunicación guaraníme ndaikatúiva odescifra fuerzas enemigas ha upévare ikatu kuri ñagana ñorairõ.
Iñe’êkõi rupi, ko’ága ñañe’êvagui resultado ha’e hetave jopara (castellano ha guarani ñembojehe’a). Ambue hendáicha oî umi académico, ikatu haguã omantene ñe’ê potî, omoheñóiva neologismo odesigna haguã umi mba’e oikóva contemporáneo ha umi objeto del avance de la ciencia, tecnología, deporte ha ambue disciplina.
Leer la nota completa en Diario ABC